{"id":22,"date":"2024-08-08T05:07:18","date_gmt":"2024-08-08T05:07:18","guid":{"rendered":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/?p=22"},"modified":"2024-10-22T12:52:32","modified_gmt":"2024-10-22T12:52:32","slug":"hindi-varnamala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/","title":{"rendered":"\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 | Hindi Varnamala"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 | Hindi Varnamala<\/em><\/strong> : \u0938\u094d\u0935\u0930 (Vowels), <strong>\u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Consonants),<\/strong> <strong>\u0926\u094d\u0935\u0940\u0917\u0941\u0923 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Additional Consonants) , \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Conjunct Consonants) , &nbsp;\u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e (Diacritics)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_85 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">\u0905\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923\u093f\u0915\u093e | Index<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE_Hindi_Varnamala\" >\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e | Hindi Varnamala<\/a><ul class='ez-toc-list-level-2' ><li class='ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0_Vowels_%E2%80%93_13\" >\u0938\u094d\u0935\u0930 (Vowels) &#8211; 13<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8_Consonants_3342_39\" >\u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Consonants) 33+4+2 =39<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%A3_%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8_Additional_Consonants_%E2%80%93_2\" >\u0926\u094d\u0935\u0940\u0917\u0941\u0923 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Additional Consonants) &#8211; 2<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8_Conjunct_Consonants-_4\" >\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Conjunct Consonants)- 4<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE_Diacritics\" >\u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e (Diacritics)<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE_%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE\" >\u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3\" >\u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923:<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-1'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#Hindi_Varnamala\" >Hindi Varnamala<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE_Hindi_Varnamala\"><\/span>\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e | Hindi Varnamala<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 <strong><em>\u0915\u0941\u0932 52 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 <\/em><\/strong>\u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 <strong>\u0938\u094d\u0935\u0930<\/strong> \u0914\u0930 <strong>\u0935\u094d\u092f\u0902\u091c<\/strong>\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0939\u093e\u0902 52 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0926\u093f\u090f \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0939\u0948:  :<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0_Vowels_%E2%80%93_13\"><\/span>\u0938\u094d\u0935\u0930 (Vowels) &#8211; 13<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0905 (a)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0906 (aa)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0907 (i)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0908 (ee)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0909 (u)<\/li>\n\n\n\n<li>\u090a (oo)<\/li>\n\n\n\n<li>\u090b (ri)<\/li>\n\n\n\n<li>\u090f (e)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0910 (ai)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0913 (o)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0914 (au)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0905\u0902 (an)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0905\u0903 (ah)<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8_Consonants_3342_39\"><\/span>\u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Consonants) 33+4+2 =39<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0915 (ka)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0916 (kha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0917 (ga)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0918 (gha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0919 (nga)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091a (cha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091b (chha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091c (ja)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091d (jha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091e (nya)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091f (\u1e6da)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0920 (\u1e6dha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0921 (\u1e0da)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0922 (\u1e0dha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0923 (\u1e47a)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0924 (ta)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0925 (tha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0926 (da)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0927 (dha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0928 (na)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092a (pa)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092b (pha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092c (ba)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092d (bha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092e (ma)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092f (ya)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0930 (ra)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0932 (la)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0935 (va)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0936 (sha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0937 (\u1e63ha)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0938 (sa)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0939 (ha)<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%97%E0%A5%81%E0%A4%A3_%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8_Additional_Consonants_%E2%80%93_2\"><\/span>\u0926\u094d\u0935\u0940\u0917\u0941\u0923 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Additional Consonants) &#8211; 2<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u095c <\/li>\n\n\n\n<li>\u095d<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4_%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8_Conjunct_Consonants-_4\"><\/span>\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Conjunct Consonants)- 4<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0926\u094b \u092f\u093e \u0926\u094b \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092f\u094b\u091c\u0928 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0948\u0938\u0947:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0915\u094d\u0937 <\/li>\n\n\n\n<li>\u0924\u094d\u0930 <\/li>\n\n\n\n<li>\u091c\u094d\u091e <\/li>\n\n\n\n<li>\u0936\u094d\u0930 <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE_Diacritics\"><\/span>\u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e (Diacritics)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0938\u094d\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u093e (aa)<\/li>\n\n\n\n<li>\u093f (i)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0940 (ee)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0941 (u)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0942 (oo)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0947 (e)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0948 (ai)<\/li>\n\n\n\n<li>\u094b (o)<\/li>\n\n\n\n<li>\u094c (au)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0902 (an)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0903 (ah)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE_%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE\"><\/span>\u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0928\u0940\u091a\u0947 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0915\u094b \u090f\u0915 <strong>\u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e (\u091f\u0947\u092c\u0932)<\/strong> \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 <strong>\u0938\u094d\u0935\u0930<\/strong>, <strong>\u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939<\/strong>, \u0914\u0930 <strong>\u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928<\/strong> \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>\u0938\u094d\u0935\u0930 (Vowels)<\/strong><\/th><th class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>\u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939 (Special Characters)<\/strong><\/th><th><strong>\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917<\/strong><\/th><th><strong>\u091a \u0935\u0930\u094d\u0917<\/strong><\/th><th><strong>\u091f \u0935\u0930\u094d\u0917<\/strong><\/th><th><strong>\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917<\/strong><\/th><th><strong>\u092a \u0935\u0930\u094d\u0917<\/strong><\/th><th class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>\u0905\u0902\u0924\u0938\u094d\u0925 (Semivowels)<\/strong><\/th><th class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>\u0909\u0937\u094d\u092e (Sibilants)<\/strong><\/th><th class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 (Conjunct Consonants)<\/strong><\/th><th class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>\u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928<\/strong><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0905<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0905\u0902<\/td><td>\u0915<\/td><td>\u091a<\/td><td>\u091f<\/td><td>\u0924<\/td><td>\u092a<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u092f<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0936<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0915\u094d\u0937<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0921\u093c<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0906<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0905\u0903<\/td><td>\u0916<\/td><td>\u091b<\/td><td>\u0920<\/td><td>\u0925<\/td><td>\u092b<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0930<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0937<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0924\u094d\u0930<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0922\u093c<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0907<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td>\u0917<\/td><td>\u091c<\/td><td>\u0921<\/td><td>\u0926<\/td><td>\u092c<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0932<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0938<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u091c\u094d\u091e<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0908<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td>\u0918<\/td><td>\u091d<\/td><td>\u0922<\/td><td>\u0927<\/td><td>\u092d<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0935<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0939<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0936\u094d\u0930<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0909<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td>\u0919<\/td><td>\u091e<\/td><td>\u0923<\/td><td>\u0928<\/td><td>\u092e<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u090a<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u090b<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u090f<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0910<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0913<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u0914<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3\"><\/span>\u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923:<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0938\u094d\u0935\u0930<\/strong>: \u0935\u0947 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0909\u091a\u094d\u091a\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939<\/strong>: \u092f\u0947 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0939\u0948\u0902\u2014\u0905\u0928\u0941\u0938\u094d\u0935\u093e\u0930 (\u0905\u0902) \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0938\u0930\u094d\u0917 (\u0905\u0903)\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928<\/strong>: \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u093e\u0902\u091a \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0935\u0930\u094d\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917, \u091a \u0935\u0930\u094d\u0917, \u091f \u0935\u0930\u094d\u0917, \u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917, \u0914\u0930 \u092a \u0935\u0930\u094d\u0917\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0905\u0902\u0924\u0938\u094d\u0925<\/strong>: \u092f\u0947 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0906\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0909\u0937\u094d\u092e<\/strong>: \u0907\u0928 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093e\u092f\u0941 \u0915\u093e \u0918\u0930\u094d\u0937\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930<\/strong>: \u0926\u094b \u092f\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092f\u094b\u091c\u0928 \u0938\u0947 \u092c\u0928\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928<\/strong>: \u092f\u0947 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0915\u0941\u091b \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u092f\u0939 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0938\u0902\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u091a\u093f\u0924\u094d\u0930\u0923 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092d\u093e\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0938\u092d\u0940 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u094d\u0930\u092e\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0922\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hindi_Varnamala\"><\/span>Hindi Varnamala<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h1>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">1. \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e, \u0926\u0947\u0935\u0928\u093e\u0917\u0930\u0940 \u0932\u093f\u092a\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093f\u0916\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 52 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 11 \u0938\u094d\u0935\u0930, 2 \u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939 \u0914\u0930 39 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">2. \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 13 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902: \u0905, \u0906, \u0907, \u0908, \u0909, \u090a, \u090b, \u090f, \u0910, \u0913, \u0914 \u0905\u0902 \u0905\u0903 \u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">3. \u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0938\u0947 \u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u0905\u092f\u094b\u0917\u0935\u093e\u0939 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902: \u0905\u0902 (\u0905\u0928\u0941\u0938\u094d\u0935\u093e\u0930) \u0914\u0930 \u0905\u0903 (\u0935\u093f\u0938\u0930\u094d\u0917)\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">4. \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 39 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">5. \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0935\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0926\u094b \u092f\u093e \u0926\u094b \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u093f\u0932\u0928 \u0938\u0947 \u092c\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947: \u0915\u094d\u0937, \u0924\u094d\u0930, \u091c\u094d\u091e, \u0936\u094d\u0930\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">6. \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0935\u0947 \u091a\u093f\u0939\u094d\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0938\u094d\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0915\u0930 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0909\u091a\u094d\u091a\u093e\u0930\u0923 \u0915\u094b \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, &#8220;\u093f&#8221;, &#8220;\u093e&#8221;, &#8220;\u0941&#8221;, &#8220;\u0940&#8221;, &#8220;\u0942&#8221;, &#8220;\u0947&#8221;, &#8220;\u0948&#8221;, &#8220;\u094b&#8221;, &#8220;\u094c&#8221;, \u0906\u0926\u093f\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">7. \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0939\u0948?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0938\u094d\u0935\u0930 (Vowels) \u0935\u0947 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0905\u0935\u0930\u094b\u0927 \u0915\u0947 \u0909\u091a\u094d\u091a\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Consonants) \u0935\u0947 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0909\u091a\u094d\u091a\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">8. \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092f\u0939 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0927\u0930\u094b\u0939\u0930 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0915\u094b \u0932\u093f\u0916\u0928\u0947, \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092d\u093e\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0909\u091a\u094d\u091a\u093e\u0930\u0923 \u0914\u0930 \u0936\u092c\u094d\u0926 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0928\u093f\u092d\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">9. \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094c\u0928-\u0915\u094c\u0928 \u0938\u0947 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902: \u0921\u093c (\u1e5ba) \u0914\u0930 \u0922\u093c (\u1e5bha)\u0964 \u0907\u0928\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">10. \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0938\u0940\u0916\u0928\u093e \u0915\u0920\u093f\u0928 \u0939\u0948?<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0928\u0939\u0940\u0902, \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u0938\u0940\u0916\u0928\u093e \u0915\u0920\u093f\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0905\u092d\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0914\u0930 \u0909\u091a\u093f\u0924 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0917\u0926\u0930\u094d\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u0940\u0916\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924\u0940 \u0938\u0940\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u094d\u0935\u0930, \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0935\u0947\u092c \u0938\u093e\u0908\u091f \u0915\u0940 \u0932\u093f\u0902\u0915<a href=\"undefined\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> <\/a><a href=\"https:\/\/chti.rajbhasha.gov.in\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/chti.rajbhasha.gov.in\/<\/a><a href=\"undefined\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 | Hindi Varnamala : \u0938\u094d\u0935\u0930 (Vowels), \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Consonants), \u0926\u094d\u0935\u0940\u0917\u0941\u0923 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Additional Consonants) , \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 (Conjunct Consonants) , &nbsp;\u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e (Diacritics) \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e | Hindi Varnamala \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 52 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"\u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 | Hindi Varnamala\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/2024\/08\/08\/hindi-varnamala\/#more-22\" aria-label=\"More on \u0939\u093f\u0928\u094d\u0926\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0935\u0930 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0902\u091c\u0928 | Hindi Varnamala\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[4],"class_list":["post-22","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hindi-grammar","tag-hindi-varnamala"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hindi.historyhindi.in\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}